कला/साहित्य

बुद्धिबल वि.क. र मिठीमाया वि.क.को कनिष्ठ पुत्रका रुपमा दुईवीस वयअघि लम्जुङको जिता ९ मा जन्मनुभएका मंगल वि.क. त्यहाँको गाउँबस्ती र विद्यालयबाट भरतपुर १६ शान्तिदीप टोल हुँदै देशविदेशका अनेक शहरमा पुगेको नाम हो । केही दशकदेखि विदेश नगएको नेपालीको घर भेट्न गाह्रो छ । विदेश जानु ठूलो कुरो होइन । तर, यो भरतपुर १६ का बस्तीमा बस्ने हस्तीहरुको कथाको सुरुवाती श्रृङ्खला हो । नारायणघाट शहरबाट १० किलोमिटर सेरोफेरो दक्षिण पश्चिममा अवस्थित गाउँ भन्न मिल्ने यस वडामा करिब २० हजार हाराहारीको जनसंख्या छ । तर ती सबै मंगलजस्ता प्रतिभाशाली देखिएका छैनन् । देखिएका केहीमध्ये उहाँको स्थान अलग छ । उहाँकै भनाइलाई पछ्याउँदै मादलभन्दा सानो हुँदाखेरि नै घरपरिवार र स्कुलको प्रेरणाले मादल बजाउन सुरु गरेदेखि अहिलेसम्म मादललाई छोड्नुभएको छैन । सबैजसो वाद्यवादनमा पोख्त मंगलको मंगलकार्यको सम्मानका लागि प्राथमिकताको पहिलो नं...

ऋतु आसीक सिंहदरबार जलाउनेको जत्था चुनाव भन्दा माथि उठेर जीतको ललीपप चुसेर चुनावी हुङ्कार छर्दै आइरहेका छन् । देश माथि आगोको मुस्लो छर्दै, राष्ट्र जलाउँदै आइरहेका छन् । देश जलाउनेहरूलाई हामी नेपालीहरूले शासन भार छोडिदिनु पर्ने ? हाम्रा पुर्खाहरूद्वारा निर्माण गरिएको देश देशघात गरिने हुललाई शासन दिनुपर्ने ? हामीले आफूलाई माटोप्रति घात माथि घात हुँदा – मौनता साँधेर देशद्रोहीहरूलाई शासन व्यवस्थाको तालमेलमा आफूलाई होच्याउँदै देश माथि घात देश माथिको अपमान सहँदै – देशद्रोहीको भीडलाई देशले सत्ता सुम्पनु पर्ने ? देशप्रति घात प्रतिघातको मौनतामा हामीले आफूलाई सुपुर्दगी गरिनु पर्ने ? देश माथि भएको अन्यायको साक्षी बस्नु पर्ने ? देश प्रतिको घात प्रतिघातमा लाटोकोसेरो टोलाएको दृश्यमा आफूलाई सम्हाहित गर्नु पर्ने ? मेरो देशको वैभवता मेरो देशको उचाइ हामी आफैँले छोट्याउनुको मनोदश...

ऋतु आसीक हर्क साम्पाङ ! भनिरहेका छौ “एम.सी.सी. खारेज गर्ने छांै पैसा लिएका रैछन् भने फिर्ता गर्ने छौं यस.पी.पी. लागू गर्ने छैनौ देश युद्धभूमि बन्नबाट जोगाउने छौ । मलाई विश्वास गर्नू मलाई विश्वास गर्नू .... ... ...” झापावासी हो ! देशका साँस्कृतिक निधिहरू वालेनको अगुवाईमा जलेर भष्मिभूत भएका छन् । देशको वैभवता परिदृश्यहरू खण्डहरूमा परिणत हुँदै छन् । देश जलिरहँदा सिंहदरबार जलिरहँदा सर्वोच्च जलिरहँदा अलिकता मनका छेउ कुना दुखेन ? विश्लेषक सुरेन्द्र के.सी. भन्दैछन् – एउटा के.पी. हटाउन ५० खर्बको क्षति स्वीकार्य छैन छिमेकीको दादागिरी विरुद्ध देश उठ्नुपर्छ भारतीय थिचोमिचो उसको डकैती विरुद्ध नाङ्गेझार पारिनुपर्छ । निष्ठुरी, देशद्रोही देशको अथाह मायाले अलिकति पनि पोल्दै पोलेन ? पढैया गुण्डाहरू आफूलाई राष्ट्रहितका विपरीत उभ्याउनेहरू हाम्रा वैभव सम्पदाहरू जलिरहँदा ...

ऋतु आसीक देशवासीहरू हो ! जो जहाँ छौ आफ्नो देश भित्रबाट स्वदेशमा होऔ विदेशमा होऔ जो जहाँ छौ राष्ट्रको स्वतन्त्रता अक्षुग्णताको लागि उठ ! राष्ट्रको स्वाधिनता, सिङ्गो राष्ट्रको उन्मुक्तिको लागि देश भित्रैबाटै राष्ट्रको स्वाधिनताको लागि उठ ! मेरो देश कता छ ? कतै एम.सी.सी.को थुप्रोमा गुजुल्टिएको त छैन ? यसबेला बारवरा फाण्डसले सरकार चलाएको छ । मेरो देशको सिंहदरबार राष्ट्रको अहम्ताले भरिएको थियो । मेरो देशको प्राचीनता मेरो देशको वैभवता मेरो देशको सांस्कृतिक धरोहर राष्ट्रको पहिचानताको पृथ्वीनारायण शाहका राष्ट्रिय श्रमका छनकहरू भानुभक्तीय लेखन सीपहरू अरनिकोको राष्ट्रिय गाथाहरू ती बलभद्रका राष्ट्रिय निर्माणका उद्घोषहरू यी सबैका मिश्रणको प्रारूप थियो सिंहदरबार सिंहदरबार खाली माटोको थुप्रो थिएन मेरो देशको संस्कृतिको ऐना थियो । मेरो पुर्खाहरूद्वारा दिइएको राष्ट्रियताको धरो...

मुम्बई । ब्रेन ह्यामरेज भएर अस्पताल भर्ना भएका सलमान खानका पिता बलिउडका दिग्गज पटकथा लेखक सलीम खानको मस्तिष्कको शल्यक्रिया गरिएको छ । शस्यक्रिया पश्चात् उनको स्वास्थ्यमा केही सुधार देखिए पनि उनलाई अझै केही दिन अस्पतालमै राखिने भएको छ। मस्तिष्क घात (ब्रेन ह्यामरेज) पछि मुम्बईको लीलावती अस्पतालमा भर्ना भएका ९० वर्षीय खानको हालै एक सानो सर्जिकल प्रक्रिया पूरा गरिएको हो। उनको उपचारमा संलग्न डाक्टर जलील पार्करका अनुसार खानको ‘डिजिटल सब्स्ट्र्याक्सन एन्जियोग्राफी’ ९डीएसए० गरिएको छ। यो कुनै ठुलो ब्रेन सर्जरी नभई नसाहरूमा भएको अवरोध स्पष्ट रूपमा हेर्न गरिने उच्च गुणस्तरको एक्सरे प्रक्रिया हो जसलाई सेरेब्रल एन्जियोग्राफी पनि भनिन्छ। हाल उनको अवस्था स्थिर रहेको र बिस्तारै स्वास्थ्यमा सुधार भइरहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन् । सबै कुरा सामान्य रहेमा उनलाई आज वा भोलिसम्ममा भेन्टिलेटर सपोर्टबाट हटाउन ...

२९ माघ,काठमाडौं । टी–२० विश्वकप अन्तर्गत भएको खेलमा नेपालले दोस्रो हार ब्यहोरेको छ ।आज भर्खरै सम्पन्न खेलमा नेपाल इटालीसँग १० विकेटले पराजित भएको हो । नेपालले दिएको १२४ रनको सामान्य लक्ष्य इटालीले १२.४ ओभरमा विकेट नगुमाई भेट्टाएको थियो । इटालीको सहज जितमा जस्टिन मोस्का र एन्थोनी मोस्काले सानदार साझेदारी गरेका थिए । जस्टिन ६० तथा एन्थोनी ६२ रनमा अविजित रहेका छन् । त्यसअघि मुम्बईस्थित वानखेडे मैदानमा टस हारेर पहिले ब्याटिङ थालेको नेपाल १९.३ ओभरमा १२३ रनमै अलआउट भएको थियो । आरिफ शेखले २७, रोहित पौडेलले २३, आसिफ शेखले २० दीपेन्द्र सिंह ऐरीले १७, करण केसी १८ रनमा अविजित रहँदा अन्य ब्याट्सम्यानले दोहोरो अंकमा रन जोड्न सकेनन् । कुशल भुर्तेलले ५, लोकेश बम र गुलशन झाले ३–३ रन बनाउँदा नन्दन यादवले खाता पनि खोल्न सकेनन् । बलिङतर्फ इटालीका क्रिसन कलुगामागेले तीन तथा बेन मनेन्टीले दुई वि...

२९ माघ, काठमाडौं । निर्वाचन आयोगका अनुसार, सात प्रकारका संस्था र व्यक्तिसँग राजनीतिक दल वा उम्मेदवारले चन्दा लिन नपाउने भएका छन् । पहिलो : नेपाल सरकार, प्रदेश सरकार वा स्थानीय तहको पूर्ण वा आंशिक स्वामित्व वा नियन्त्रणमा रहेको संगठित संस्था, दोस्रो : सर्वसाधारणको सेयर रहेको पब्लिक लिमिटेड कम्पनी तेस्रो : कुनै सरकारी वा सामुदायिक विश्वविद्यालय, क्याम्पस, विद्यालय वा प्राज्ञिक वा शैक्षिक संस्था   चौथो : नेपाल सरकार,प्रदेश सरकार तथा स्थानीय तहको कुनै पनि निकाय वा कार्यालय पाचौं : राष्ट्रिय तथा अन्तर गैरसरकारी संस्था छैठौं : नाम नखुलेको व्यक्ति वा संस्था सातौं : विदेशी सरकार,संस्था वा व्यक्ति निर्वाचन आचारसंहिता २०८२ को बुँदा नम्बर १६ मा निर्वाचन खर्च सम्बन्धी आचरण उल्लेख छन् । जसमा उम्मेदवारले निर्वाचन सम्बन्धी खर्च गर्दा बैंक वा वित्तीय संस्थामा छुट्टै खाता ख...

खोटाङ, २९ माघ । नेपाली गायन रियालिटी शो ‘द भ्वाइस अफ नेपाल’ सिजन–७ का उत्कृष्ट ४ अर्थात् फाइनल राउन्डमा पुग्न सफल प्रतियोगी सागर संसार राईलाई गृहजिल्ला खोटाङमा भव्य स्वागत गरिएको छ । कोच (प्रशिक्षक) खेम सेन्चुरीको समूह (टिम)बाट फाइनलमा पुग्नुभएका प्रतियोगी सागरलाई जिल्लाको प्रमुख व्यापारिक केन्द्र दिक्तेल बजारमा विभिन्न कार्यक्रमसहित स्वागत गरिएको हो । दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–८, दोर्पा बुवासुङ निवासी प्रतियोगी सागर दिक्तेल बहुमुखी क्याम्पस, दिक्तेल ईङ्ग्लिस सेकेण्डरी बोर्डिङ स्कूल र माउन्ड एभरेस्ट बोर्डिङ स्कूल दिक्तेलले छुट्टाछुट्टै आयोजना गरेको ‘सागर संसार राई जिताउ अभियान’सहितको सांगीतिक कार्यक्रममा प्रस्तुति दिन गृहजिल्ला खोटाङ आउनुभएको अभियान्ता रविन खम्बूले जानकारी दिनुभएको छ । गायक रोशन राई, गायिका ईन्द्रकला राई र गायक हसन राईसहित आफ्नो गृहजिल्ला खोटाङमा भोट माग्न आउनु...

खोटाङ, २९ माघ । केपिलासगढी गाउँपालिकाले आयोजना गरेको माध्यमिक विद्यालयस्तरीय पाँचौँ राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगिताको उपाधि पृथ्वी माध्यमिक विद्यालय बाक्सिलाले जितेको छ । गाउँपालिकाभित्र सञ्चालित नौँवटा सामुदायिक विद्यालयले सहभागिता जनाएको प्रतियोगितामा पृथ्वी मावि बाक्सिलाले ३८ स्वर्ण, ३१ रजत र २५ कास्य पदकसहित प्रथम उपाधि जितेको हो । बाक्सिला बजारस्थित पृथ्वी माविको प्राङ्गणमा आयोजित प्रतियोगितामा चार स्वर्ण, छ रजत र पाँच कास्य पदकसहित शुक्रजित मावि खार्ताम्छा दोस्रो तथा तीन स्वर्ण, चार रजत र पाँच कास्य पदकसहित रेणुका मावि दिप्सुङ तेस्रो भएका छन् । प्रतियोगितामा प्रथम हुने विद्यालयले शिल्ड, मेडल र प्रमाणपत्रसहित नगद रु ५५ हजार, दोस्रो हुने विद्यालयले नगद रु ५० हजारको साथमा मेडल, प्रमाणपत्र तथा तेस्रो हुने विद्यालयले नगद रु ४५ हजारसहित मेडल, प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका छन् । प्रतियोग...

खोटाङ, २९ माघ । टाउकोमा पानी जम्ने समस्याले गम्भीर बिरामी पर्नुभएका दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–३ बाम्राङका ३३ वर्षीय रामकुमार थापाको उपचारमा आर्थिक अभाव भएको छ । एकपटक शल्यक्रिया (अप्रेशन) गराइसक्नुभएका थापाको पुनः अप्रेशन गर्नुपर्ने भएपछि खर्च अभाव भएको हो । शिक्षण अस्पताल काठमाडौँमा उपचार गराइरहनुभएका थापाको टाउकोमा अप्रेशनपछि दुईवटा स्टिल प्लेट राखिएको छ । अप्रेशन गर्नेक्रममा राखिएका स्टिल प्लेट निकाल्न नमिल्ने उपचारमा संलग्न चिकित्सकहरुले बताएका छन् । पहिलो अप्रेशन गरेको १९ महिना भएको बताइएको छ । कमजोर आर्थिक अवस्थाका कारण उपचारमा समस्या भोग्दै आउनुभएका थापाका लागि यसअघि पनि चन्दा सङ्कलन गरेरै अप्रेशन गरिएको स्थानीयले बताएका छन् । अप्रेशनअघि थापाको आँखा राम्ररी नदेख्ने तथा कान नसुन्ने समस्या रहेको पारिवारिक स्रोतले जनाएको छ । अप्रेशनपछि केही सुधार देखिए पनि करिब तीन मह...